Kamu Kira Sertifikası Nedir?
Kamu kira sertifikaları, Hazine finansman programı kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı Varlık Kiralama AŞ (HMVKŞ) tarafından ihraç edilen katılım finans esaslı sermaye piyasası araçlarıdır. İhraç koşullarına göre yatırımcılara belirli dönemlerde kira ödemesi yapılabilir ve vade sonunda itfa işlemi gerçekleştirilir.
Bu yazıda “kamu kira sertifikası” ifadesiyle Hazine finansman programı kapsamında gerçekleştirilen yurt içi kira sertifikası ihraçlarını ele alacağız.
Kamu Kira Sertifikalarının Temel Özellikleri Nelerdir?
Kamu kira sertifikaları, ilgili mevzuat ve ihraç yapısı çerçevesinde varlık veya haklara dayalı olarak oluşturulur. Yatırımcı, satın aldığı sertifika oranında bu yapıdan doğan gelir üzerinde hak sahibi olur.
Her ihraca ilişkin şu bilgiler ihraç öncesinde açıklanır:
● Nominal tutar
● Vade
● Kira ödeme tarihleri
● İhraç ve valör tarihi
● İtfa tarihi
● İhraç yöntemi
● Para birimi
● Diğer işlem koşulları
Kira ödemelerinin sıklığı ve vade yapısı her ihraçta aynı olmayabilir. Yatırım kararı verilirken ilgili ihraca ait güncel koşullar esas alınmalıdır.
Kamu Kira Sertifikası Nasıl Çalışır?
Kamu kira sertifikasının yapısı, HMVKŞ ile Hazine arasında gerçekleştirilen varlık ve kiralama işlemlerine dayanır. HMVKŞ tarafından edinilen varlıklar Hazine’ye kiralanır ve bu yapı kapsamında kira sertifikaları yatırımcılara sunulur.
İhraç süreci genel olarak şu şekilde işler:
- Kira sertifikasının dayandığı varlıklar ve ihraç yapısı belirlenir.
- Kira sertifikaları yatırımcılara sunulur.
- İhraçtan sağlanan kaynak kamu finansmanı kapsamında değerlendirilir.
- Açıklanan tarihlerde kira ödemeleri gerçekleştirilir.
- Vade sonunda sertifikalar ilgili esaslara göre itfa edilir.
Hazine’nin yurt içi TL cinsi kira sertifikaları arasında altı ayda bir kira ödemesi yapılan ihraçlar bulunur. Bununla birlikte ödeme sıklığı, vade ve diğer koşullar yeni bir ihraçta farklılaşabilir.
Kamu Kira Sertifikaları Nerede Alınıp Satılır?
Kamu kira sertifikalarının satış yöntemi ve yatırımcı kapsamı ilgili ihraçta açıklanır. Yatırımcılar, ihracın koşullarına göre yetkili banka veya yatırım kuruluşları üzerinden talepte bulunabilir.
Kotasyon ve işlem şartlarını sağlayan kira sertifikaları Borsa İstanbul Borçlanma Araçları Piyasası’nda işlem görebilir. Bu sertifikaların ikincil piyasa işlemleri, yetkili yatırım kuruluşları aracılığıyla gerçekleştirilebilir.
Kamu Kira Sertifikası ile Kira Sertifikası Fonu Arasındaki Fark Nedir?
Kamu kira sertifikasına doğrudan yatırım yapmak ile kira sertifikalarına yatırım yapan bir fonun katılma payını satın almak farklı işlemlerdir.
Doğrudan yatırımda belirli bir kira sertifikası edinilir. Yatırımın ödeme takvimi ve vadesi, seçilen sertifikanın koşullarına bağlıdır.
Fon yatırımında ise yatırımcı tek bir sertifikaya değil, profesyonel olarak yönetilen yatırım fonunun katılma payına sahip olur. Fonun yatırım stratejisine göre portföyde şu araçlar bulunabilir:
● Kamu kira sertifikaları
● Özel sektör kira sertifikaları
● Katılma hesapları
● Taahhütlü alım-satım işlemleri
● Katılım finans ilkelerine uygun diğer para ve sermaye piyasası araçları
Fonun birim pay fiyatı, portföyündeki bütün varlıkların değerinden ve fon bünyesinden karşılanan giderlerden etkilenir. Alım-satım saatleri ve valör koşulları da doğrudan kira sertifikasının işlem yapısından farklı olabilir.
Kuveyt Türk Portföy tarafından yönetilen Kısa Vadeli Kira Sertifikaları Katılım (TL) Fonu (KTV) hakkında güncel yatırım stratejisi, portföy dağılımı, risk değeri ve işlem koşulları fon sayfasından incelenebilir.
Kamu Kira Sertifikası ile Özel Sektör Kira Sertifikası Arasındaki Fark Nedir?
Kamu ve özel sektör kira sertifikaları arasındaki temel fark, ihraç yapısındaki kaynak kuruluş veya fon kullanıcısıdır.
Kamu kira sertifikalarında yapı Hazine finansmanı kapsamında oluşturulur. Özel sektör kira sertifikalarında ise özel sektör kuruluşu kaynak kuruluş veya fon kullanıcısı olarak yer alır ve ihracı ilgili varlık kiralama şirketi gerçekleştirir.
Bu farklılık aşağıdaki unsurları etkileyebilir:
● Kaynak kuruluşa veya fon kullanıcısına ilişkin riskler
● Vade ve ödeme yapısı
● İhraç tutarı
● İkincil piyasa likiditesi
● Varlık ve sözleşme yapısı
Bu nedenle kamu ve özel sektör kira sertifikaları karşılaştırılırken yalnızca dönemsel kira ödemelerine değil, dayanak yapı ve ihraç koşullarına da bakılmalıdır.
Kamu Kira Sertifikalarının Değeri Neden Değişebilir?
İkincil piyasada işlem gören kamu kira sertifikalarının fiyatı sabit değildir. Sertifikanın piyasa fiyatı şu unsurlardan etkilenebilir:
● Kalan vade
● Arz ve talep
● İkincil piyasa likiditesi
● Genel ekonomik görünüm
● Piyasa beklentileri
● Benzer vadeli finansal araçların piyasa koşulları
● Sertifikanın ödeme ve itfa yapısı
Bu nedenle sertifikanın nominal tutarı ile ikincil piyasadaki işlem fiyatı aynı olmak zorunda değildir. Vade öncesinde satış yapılması hâlinde yatırımcının elde edeceği tutar, işlemin gerçekleştiği piyasa fiyatına göre belirlenir.
Kamu Kira Sertifikası Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Kamu kira sertifikası değerlendirilirken yatırımcının planladığı yatırım süresi ve likidite ihtiyacı göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle vade sonuna kadar elde tutma veya daha erken satış planı, seçim ölçütlerini değiştirebilir.
Şu bilgiler birlikte değerlendirilebilir:
● Vade
● Kira ödeme tarihleri
● İhraç ve valör tarihi
● İhraç yöntemi
● İtfa koşulları
● Alım-satım esasları
● İkincil piyasa likiditesi
● Güncel piyasa fiyatı
● Asgari işlem tutarı
● Güncel vergilendirme esasları
İhraç ve piyasa koşulları zaman içinde değişebileceğinden işlem öncesinde güncel resmî belgeler incelenmelidir.
Kamu Kira Sertifikaları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kamu Kira Sertifikasında Kira Ödemesi ile İtfa Aynı Şey midir?
Hayır. Kira ödemesi, ihraç koşullarında belirtilen tarihlerde yatırımcıya yapılan dönemsel ödemeyi ifade eder. İtfa ise sertifikanın vadesinin sona ermesiyle ilgili koşullar doğrultusunda kapatılması ve nominal tutarın geri ödenmesi sürecidir.
Kamu Kira Sertifikası Riskli midir?
Kamu kira sertifikaları da diğer sermaye piyasası araçları gibi belirli riskler taşır. Vade öncesinde satış yapılması hâlinde piyasa fiyatındaki değişimler ve likidite koşulları yatırım sonucunu etkileyebilir. Risk değerlendirmesinde sertifikanın yapısı, kalan vadesi ve işlem gördüğü piyasanın koşulları dikkate alınmalıdır.
Kamu Kira Sertifikasını Bireysel Yatırımcılar Alabilir mi?
Bireysel yatırımcıların bir kamu kira sertifikasını alıp alamayacağı, ilgili ihracın satış yöntemi ve yatırımcı koşullarına bağlıdır. Bireysel yatırımcılara açık ihraçlarda yetkili banka veya yatırım kuruluşları üzerinden talep iletilebilir. Yalnızca belirli yatırımcı gruplarına yönelik ihraçlarda ise katılım sınırlandırılabilir.
Kamu Kira Sertifikalarında Asgari Alım Tutarı Var mıdır?
Asgari alım tutarı her ihraçta aynı değildir. Nominal değer, asgari talep miktarı ve işlem katları ilgili ihraç duyurusunda veya satışa aracılık eden kuruluşun koşullarında belirtilir. İkincil piyasa işlemlerinde kullanılan kanalın asgari emir sınırları da farklı olabilir.
Kamu Kira Sertifikası ile Sukuk Arasındaki Fark Nedir?
Sukuk, uluslararası katılım finans piyasalarında farklı yapılardaki sertifikalar için kullanılan geniş bir kavramdır. Kira sertifikası ise Türkiye’de sermaye piyasası mevzuatında tanımlanan hukuki araçtır. Bu nedenle kavramlar yakın ilişkili olsa da her sukuk yapısı Türkiye’deki kira sertifikalarıyla birebir aynı olmayabilir.
